Drosophila suzukii – zagrożenie w Polsce

Drosophila suzukii szkodnik jagodników – rodzina szkodliwych much z dużej grupy Drosophila Nazwa naukowa: Drosophila suzukii (Matsumura) [Diptera /wywilżnowate] Spotykana w literaturze również pod starą nazwą: Leucophenga suzukii

Nazwa zwyczajowa: Drosophila plamoskrzydła, muszka plamoskrzydła, (znana też na zachodzie Europy i USA pod synonimami – mucha wiśniowa lub mucha wiśniowo-octowa)

DROSOPHILA suzukii jest częścią podgrupy-suzukii, która jest częścią dużej grupy Drosophila(Bock 1980). Jest bardzo łatwo aby pomylić Drosophila suzukii z innymi gatunkami np. DROSOPHILA melanogaster znanej wszystkim jako muszka owocowa. Również nazewnictwo much należących do rodziny Tephritidae (Nasionnicowate) nazywanych również jako muszki owocowe, może to prowadzić do dezorientacji, zwłaszcza że te z drugiej rodziny, znane są już jako poważne szkodniki ekonomiczne w produkcji owoców. Ściślej rzecz ujmując gatunki z rodziny wywilżnowatych (do których należą Drosophila s. i m.) powinny być raczej nazywane dla odróżnienia jak muchy octowe, aniżeli muchy owocowe.

DROSOPHILA suzukii, rozwój szkodników i biologia jest podobna do innych gatunków, w tym gatunków DROSOPHILA melanogaster.

Identyfikacja zagrożeń Polska Drosophila suzukii występuje już w całej Europie (również w Rosji od 1992 roku) w Polsce rozpoznana w 1997 a powszechna od 2014 roku, opublikowane straty ekonomiczne – 2016 okolice Lublina zniszczone plantacje malin jesiennych w 100%. W 2016 roku stwierdzono występowanie much w okolicy Białegostoku i Szczecina stąd można wnioskować że szkodnik jest już w całej Polsce, i w od 2017 roku należy spodziewać się pierwszych dużych strat w uprawach jagodowych. Biologia DROSOPHILA suzukii jest jednym z dwóch gatunków z około 3000 gatunków Drosophila, które są szkodnikami roślin (USU, 2009). DROSOPHILA suzukii jest bardzo szeroko rozpowszechniony w Japonii, gdzie atakuje m.in. wiśnie i winogrona w bardzo poważnym stopniu od dawna (Kanzawa 1939). Odsetek wiśni owoców porażonych to nawet do 75%. (Kanzawa, 1936). DROSOPHILA suzukii rozwija się również w niższych temperaturach. Rany po złożeniu jaj są jak otwarte drzwi dla późniejszego ataku dla grzybów, infekcji bakteryjnych i szkodników wtórnych, które mogą przyczynić się do dalszego pogorszenia jakości owoców (Dreves et al, 2009). Dorosłe muchy są małe, barwy słomkowej i czerwonymi oczami. Uwaga! Tylko osobniki męskie mają charakterystyczne czarne plamy na zewnętrznej krawędzi skrzydła (ODA, 2009), samice nie mają tych plam (Dreves et al., 2009). Samice są bardzo trudne do identyfikacji i mogą być zidentyfikowane tylko przez przeszkolonego entomologa (ODA, 2009). Samce mają dodatkowo dwa zaciemnione segmenty na przednich kończynach (Dreves i wsp., 2009). Larwy wszystkich Drosophila spp. pozostają nieopisane (CPC 2007: DROSOPHILA melanogaster), więc są bardzo trudne do przedstawienia kompleksowej diagnozy i określenia przynależności gatunkowej. Wymiary much: samce 0.7-0.94 mm szerokości, podczas gdy samice 0.85-1.24mm (Kawase & Uchino, 2005). Muchy obu płci mają długość od 2 do 3mm (Dreves i wsp. 2009). Poczwarka 2-3 mm długości jest w owocu – zwykle z niego częściowo wystaje lub też spada na ziemię (Dreves i wsp. 2009).

Trichopria drosophilae składa jaja do bobówki Drosophila suzukii

Trichopria drosophilae składa jaja do bobówki Drosophila suzukii

Dorosłe owady są wrażliwe na temperaturę. Pozostają one w bezruchu do około 5 stopni C, a zaczynają rozwój w temperaturze 10 stopni C, są najbardziej aktywne pomiędzy 20 a 22 stopnie C. ale wykazują dużo mniejszą aktywność w temperaturach powyżej 28-30stopni C (Kanzawa, 1939). W Japonii, są w stanie wytworzyć nawet 15 pokoleń rocznie, przy czym najkrótszy cykl życia w optymalnych warunkach trwa tylko 8 dni. (Kanzawa, 1939). W zbyt ciepłym klimacie np. w USA – California, południowe Włochy itd. Drosophila suzukii ma mniej bo tylko 3 do 10 pokoleń rocznie (USU, 2009). Analiza ryzyka: możliwe duże zagrożenie szybkiego rozprzestrzeniającego się szkodnika w Polsce poprzez np. import owoców miękkich np. winogrona z Chin, wiśnie z Włoch itd. Chociaż trzeba brać pod uwagę że import owoców jest małym zagrożeniem w związku z występowaniem populacji szkodnika Drosophila suzuki już w całej Polsce. Przeciętny cykl życiowy kończy się po około 21-25 dniach w stałej temperaturze 15 ° C i około 9-11 gdy temperatura oscyluje około optimum dla rozwoju szkodnika – 25 stopni C (Kanzawa 1939) – a takie temperatury mamy właśnie latem w Polsce. Samice zaczynają składać jaja 1-4 dni po wykluciu z puparium (Kanzawa 1939) Samica penetruje/nacina skórkę owoców mocnym i ząbkowanym pokładełkiem, średnio składane jest 2-3 jaja na owoc, przy czym jedna samica może złożyć w ciągu życia około 350 jaj (Usu 2009; Kanzawa 1939). Średnia liczba jaj na samicę na dzień to od 7 do 16 (Kanzawa 1939). Zwykle kilka/kilkadziesiąt samic składa jaja w jednym owocu. Obserwowano już owoce wiśni, z których wylęgało się nawet 65 dorosłych much z (Kanzawa 1939). Okres składania jaj przez samice trwa 10-59 dni (Kanzawa 1939). Jaja składane są w ciepłe dni (od 5 do 30 oC) , od kwietnia do listopada głownie w owocach, praktycznie dojrzałych i prawie gotowych do zbioru (Kanzawa 1939). Larwy wylęgają się w czasie 20-92 godzin od złożenia jaj (Kanzawa 1939). Etap „życia” jaj trwa do 2 do 72 godzin i zwykle bywa zakończony w ciągu około jednego dnia w owocach wiśni w okresie intensywnego rozwoju w maju i czerwcu (Kanzawa 1939). Larwy kończą rozwój w owocu już po 4 dniach (Kanzawa 1939), przeciętnie jednak trzeba przyjąć, że larwy dojrzewają w ciągu około 3-13 dni (Kanzawa 1939). Larwy rozwijają się wyłącznie wewnątrz owocu (USU, 2009). Stadium poczwarki, która jest zwykle również w owocach, ale czasem w glebie, trwa 3-15 dni (Kanzawa 1939). W Japonii, dorosłe muchy zaczynają pojawiać się na początku kwietnia i są najbardziej liczne w czerwcu-lipcu i wrześniu-październiku (Kanzawa 1939) ma to związek t temperaturami w środowisku – w sierpniu temperatury w Japonii, w naturalnym środowisku Drosophila suzukii są zbyt wysokie. Samce żyją 14-29 dni, samice 20-48, kiedy rozwój przebiega na wiśni (Kanzawa 1936). Przeciętnie żyją 21-66 dni w okresie od maja do sierpnia, ale te owady które pojawiają się począwszy od końca września są gotowe do zimowania a w następnym roku mogą czasem przetrwać nawet do lipca (Kanzawa 1939). Zimujące osobniki wchodzą w stan hibernacji szukając osłoniętych miejsca od końca września aż po koniec listopada gdy temperatura otoczenia spadnie do około 5 stopni C (Kanzawa 1939). DROSOPHILA melanogaster, bliski krewniak Drosophila suzukii występuje powszechnie w miejscach, gdzie zachodzi fermentacja. Dlatego bardzo często spotyka się te muchy w browarach, winiarniach, piwnicach z winem, wokół zbyt dojrzałych owoców, na spadach pod drzewami, targowiskach owoców i oczywiście w domach wokół talerzy z owocami. Drosophila jest znana również jako wektor mikroorganizmów chorobotwórczych szczególnie w winnicach (CPC 2007) (dostęp 18/03/2009). Nie ma jednak zbyt wiele wiadomości na temat cyklu życia DROSOPHILA melanogaster warunkach naturalnych (CPC 2007). DROSOPHILA melanogaster nie infekuje jednak nigdy zdrowych owoców tylko takie w których rozpoczęły się procesy fermentacyjne, w przeciwieństwie do niej Drosophila suzukii niestety wybiera owoce zdrowe i praktycznie dojrzałe. Wektor chorób Możliwości/znaczenie DROSOPHILA suzukii jako wektora patogenów są obecnie nieznane. Wiele setek różnych gatunki grzybów zostało wyizolowanych z dzikich Drosophila, ale wiele z tych gatunków jest całkowicie nieznanych jako patogeny roślin . Muszki z rodzaju Drosophila wskazano już jednak jako wektory wielu roślinnych chorobotwórczych grzybów i bakterii (EOL, 2009), np. DROSOPHILA melanogaster w naturalnym ekosystemie jest dobrym wektorem dla wielu mikroorganizmów, bakterii i grzybów (EOL, 2009).

Gatunki atakowane przez Drosophila suzukii

Gatunki atakowane przez DROSOPHILA suzukii obejmują wiele gatunków od truskawki i jabłoni poprzez jagodniki, wiśnie, winogrona, brzoskwinie, morele, śliwy aż po owoce leśne takie jak jarzębina i tarnina (ODB 2009; Kanzawa 1939), dzikie jeżyny, czerwone maliny, i gruszki (w ciepłym klimacie figi, kiwi) (Dreves i współp. 2009), dzikie gatunki róż (Kanzawa 1936) a nawet atakuje uprawy pod osłonami np. pomidory (w laboratorium ODB, 2009) Co najczęściej atakuje Drosophila suzukii Rozwój DROSOPHILA suzukii związany jest ściśle z owocami, przede wszystkim, gdy jest dużo owoców dojrzałych lub przejrzałych. Pochodzenie geograficzne szkodnika Oryginalnie DROSOPHILA suzukii jest pochodzenia azjatyckiego w naturalnych warunkach występuje w Chinach, Korei, Japonii, Tajlandi skąd zawleczona została najpierw do Stanów Zjednoczonych potem Kanady i Hiszpanii (ODA, 2009; OSU, 2009). W USA występuje już na całym kontynencie aż po Florydę, Oregon, Waszyngton i Hawaje (ODA, 2009). DROSOPHILA suzukii występuje powszechnie w Chinach (Qian i wsp, 2006,.. Wu i inni, 2007; Bock i wsp, 1980;. ODA 2009; USU, 2009). Od 1994 roku obecna w Europie, aż po wybrzeże Atlantyku i Bałtyku oraz w kontynentalnej Rosji.

Morfologia uszkodzeń owoców, objawy żerowania/występowania much.

W uprawach pestkowych (wiśnia, czereśnia), samice składają jaja do dojrzałych owoców na drzewie. Świeże owoce mogą być zakażone wszystkimi stadiami rozwojowymi Drosophila suzukii, i tak w sprzedawanych owocach mogą być obecne równocześnie jaja, larwy i poczwarki. Składanie jaj odbywa się pod skórkę owocu i pierwsze/wczesne objawy są tak subtelne, że najczęściej niezauważalne i do odkrycia zarobaczywienia owoców dochodzi albo w trakcie transportu lub dopiero w czasie sprzedaży owoców, gdyż rozwój szkodników po zbiorze nie jest przerywany. Blizny po składaniu jaj są bardzo małe i trudne do wykrycia chyba, że dojdzie do wniknięcia grzybów i procesów gnilnych wokół zranienia (ODA, 2009). Jaja i larwy giną, jeśli przez około 4 dni są wystawione na działanie temperatury nieco powyżej temperatury zamarzania około 0,5 oC (Kanzawa 1936).

Podsumowanie zagrożenia powodowanego przez Drosophila suzukii

– dorosłe muchy, są bardzo mobilne, mogą być przemieszczane przez wiatry na znaczne odległości, w ciągu roku zasięg ich zwiększa się o około 1400 km i mogą porażać plantacje na znacznym obszarze w tym nowe rejony – jaja, larwy i poczwarki mogą występować wewnątrz importowanych (i krajowych) owoców; – rany po składaniu jaj są małe i mogą być łatwo niezauważone podczas normalnego zbioru i procesu pakowania szczególnie owoców kolorowych (truskawka, borówka, wiśnia, czereśnia) – jaja, larwy i poczwarki łatwo mogą przetrwać proces pakowania i przechowywania – klimat polski jest bliski klimatowi z ojczyzny szkodnika i będzie sprzyjał szybkiemu rozwojowi szkodnika – mucha łatwo poraża i rozwija się również na dziko i masowo występujących w naszym kraju rosnących różach, jarzębinie, owocach leśnych jagoda i żurawina – ograniczona możliwość wykorzystania pestycydów w związku z rozwojem szkodnika już w owocach dojrzałych (karencja oraz wysokiej odporności na pestycydy – ilość pokoleń) – łatwość niezauważenia pierwszych objawów i trudność identyfikacji much w pułapkach wabiących – trudny do określenia skutek działania pułapek wabiących, które mogą przynosić czasami więcej strat niż korzyści (Bioplanet 2016) – duża rozrodczość i odporność szkodnika na warunki klimatyczne (Kanzawa 1936) – jeśli szkodnik wystąpi na plantacji to poraża zwykle od 75 do 100% owoców (Kanzawa 1936, Bioplanet 2016) – porażone owoce są niezdatne do spożycia oraz przetwarzania – ryzyko wystąpienia porażonych owoców w owocach w sklepach i wysyłanych na eksport a co za tym idzie całkowite zablokowanie konsumpcji i polskiego eksportu owoców Podsumowując prawdopodobieństwo wystąpienia wysokiego ryzyka związanego z występowaniem Drosophila suzukii, dla europejskich/polskich sadów, plantacji truskawek i jagodowych oraz konsekwencja ekonomiczne mogą być bardzo dotkliwe. Materiały zródłowe: Kanzawa, T. (1939) Studies on Drosophila suzukii Mats Bioplanet 2016 INSTYTUT OGRODNICTWA Metodyka monitorowania występowania i zwalczania muszki plamoskrzydłej (Drosophila suzukii Matsumura) w Polsce 2015 MAF Biosecurity New Zealand 2019 CPC (2007) Crop Protection Compendium, 2007 edition. CAB International

NOTA PRAWNA Materiały umieszczone na tym portalu objęte są ochroną wynikającą z ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a właścicielem ich autorskich praw majątkowych jest firma Agroconsult z siedzibą w Serocku.

Dane kontaktowe:

AGROCONSULT
Ul. Sienkiewicza 10
05-140 Serock

Zadzwoń:

22 22 40 801

Napisz:

biuro@agroconsult.pl