Czy można wspierać skuteczność ochrony doglebowej?

Skuteczność zabiegów herbicydami doglebowymi zależy nie tylko od doboru substancji czynnych, dawek, warunków pogodowych. Bardzo często o powodzeniu decyduje napięcie powierzchniowe cieczy roboczej. Czym ono jest? Krótko mówiąc, napięcie powierzchniowe to siła działająca na powierzchni cieczy, która wpływa na to, jak ciecz robocza rozłoży się na powierzchni gleby i czy zostanie faktycznie w strefie kiełkowania chwastów.

Czym jest napięcie powierzchniowe cieczy?

Z napięciem powierzchniowym cieczy spotykamy się już od dziecięcych lat. Obserwując zwinne nartniki na powierzchni wody obserwujemy zjawisko fizyczne, które w późniejszych latach będzie miało znaczący wpływ na skuteczność prowadzonej przez nas ochrony roślin.

Siła, z jaką cząsteczki wody trzymają się nawzajem na granicy z powietrzem lub inną powierzchnią to właśnie napięcie powierzchniowe. Ono sprawia, że woda tworzy zwarte krople zamiast.
Cząsteczki wewnątrz cieczy są przyciągane ze wszystkich stron. Te na powierzchni są przyciągane tylko od wewnątrz, a to tworzy rodzaj napiętej „błony”.

Jak to wygląda w praktyce rolniczej wiemy z doświadczenia. Czysta woda z rozpuszczonym herbicydem formuje zwarte krople, które słabo się rozpływają i nierówno pokrywają powierzchnię gleby. Im wyższe napięcie powierzchniowe, tym trudniej uzyskać równomierne pokrycie chronionej powierzchni.

Większość nasion chwastów spotykanych na naszych polach kiełkuje w strefie od 0 do 5 centymetrów. Głębokość wschodów jest zależna głównie od gatunku chwastów. Znaczenia ma również wielkość nasion.
Dla przykładu maki i tobołki polne kiełkuję w warstwie 0 – 2 centymetra.

Dlaczego napięcie powierzchniowe ma znaczenie w ochronie doglebowej?

Herbicydy doglebowe działają, tworząc w wierzchniej warstwie gleby strefę ochronną z substancji czynnej. Kiełkujący chwast przebija się przez tę warstwę i pobiera substancję czynną, zanim zdąży się rozwinąć. Blisko 100% chwastów kiełkuje w warstwie gleby od 0 do 5 cm. Ta informacja jest pogrubiona nie bez przyczyny. Skuteczność zabiegu zależy właśnie od tego, czy substancja czynna zostanie równomiernie rozłożona w tej strefie.

Napięcie powierzchniowe jest istotnym czynnikiem utrudniającym równomierne pokrycie gleby substancją czynną. Trzy główne przyczyny tworzenia nieszczelnej warstwy ochronnej to:

• Pierwsza przyczyna to nierówne pokrycie. Zwarte krople zostawiają przestrzenie, przez które chwast może przejść nie mając styczności ze środkiem. Powstają też miejsca z dużą koncentracją substancji czynnej. To może prowadzić do fitotoksyczności.
• Spływanie kanałami w głąb profilu glebowego. Ciecz spływa szczelinami i makroporami koncentrując się w nich.
• Wypłukiwanie. Podczas pierwszego większego deszczu skoncentrowane strugi cieczy mogą przenosić substancję czynną poniżej strefy kiełkowania.

Jak adiuwanty obniżają napięcie powierzchniowe?

Adiuwanty są dodatkami do cieczy roboczej, które poprawiają jej właściwości fizykochemiczne. Do zmniejszania wpływu napięcia powierzchniowego kluczową rolę odgrywają surfaktanty. To środki powierzchniowo czynne, których właściwości pozwalają nam nadać cieczy roboczej pożądanych cech fizycznych.

Cząsteczka surfaktantu (Periterra) jest dwubiegunowa. To znaczy, że jej jeden koniec „lubi” wodę, a drugi przeciwnie, unika jej. Takie cząsteczki ustawiają się na granicy woda–powietrze i woda–gleba. W skutek swojego działania rozbijają siły, które spajają cząsteczkii wody. W rezultacie napięcie powierzchniowe cieczy roboczej wyraźnie spada. Krople cieczy roboczej rozpływają się w cienki, ciągły film.

Przykład zastosowania: adiuwant doglebowy Periterra

Dobrym przykładem adiuwantu doglebowego opartego na tej zasadzie jest Periterra. To zwilżacz na bazie mieszaniny kopolimerów organometylosiloksanu i surfaktantów jonowych. Preparat periterra został zaprojektowany do stosowania z herbicydami doglebowymi.

Periterra jest zwilżaczem stosowanym w doglebowych zabiegach ochrony roślin. Tam gdzie może dochodzić do fitotoksyczności, stresów herbicydowych, porażenia siewek Periterra będzie pomagała ograniczać te niekorzystne zjawiska.  

Sięgając po periterrę wspierasz „logistykę” środka ochrony roślin. Dobre rozprowadzenie preparatu niesie szereg korzyści:

• Obniża napięcie powierzchniowe cieczy roboczej, dzięki czemu herbicyd rozprowadza się równomiernie w wierzchniej warstwie gleby.
• Pomaga ograniczyć migrację substancji czynnej w głąb profilu glebowego. To wspiera utrzymanie substancji czynnej w strefie 0–5 cm. Czyli tam, gdzie kiełkuje większość chwastów.
• Poprawia zwilżanie cząstek gleby, a to przekłada się na bardziej jednolitą i ciągłą warstwę ochronną.
• Ogranicza ryzyko fitotoksyczności u roślin uprawowych.
• Zmniejsza ryzyko zabiegów poprawkowych.
• Pomaga optymalizować ochronę doglebową.

Jakie korzyści daje kontrola napięcia powierzchniowego?

Jeśli świadomie zarządzamy napięciem powierzchniowym cieczy roboczej, możemy sięgnąć po kilka wymiernych efektów:

• Wyższa skuteczność zabiegów doglebowych. Już od pierwszych chwil rozwoju chwastów. Dzięki równomiernej warstwie ochronnej, chwasty mają styczność z substancją czynną już na samym początku swojego rozwoju.
• Mniejsze straty środka ochrony roślin. Ponieważ mniej substancji czynnej schodzi poza strefę działania, lepiej wykorzystujemy wydane środki.
• Większe bezpieczeństwo dla uprawy. Ograniczenie migracji herbicydu w głąb, a także jego koncentracji zmniejsza ryzyko kontaktu z głębszą strefą korzeniową rośliny uprawnej. To szczególnie ważne u roślin wrażliwych. Dobrym przykładem jest tutaj rzepak.
• Ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko. Mniej wymywania substancji czynnej to mniejszy wpływ na środowisko naturalne.

Jak stosować adiuwant, aby uzyskać najlepszy efekt?

Pracując nad napięciem powierzchniowym warto pamiętać o drugiej właściwości wody – pH. Jej unormowanie również pomoże w podniesieniu skuteczność prowadzonych zabiegów.

Mieszaninę zbiornikową należy sporządzać zgodnie z wytycznymi. Należy zapoznać się również z etykietą środka ochrony roślin i upewnić się, że nie zawiera ograniczeń w zakresie stosowania dodatków, mieszanin.

Sporządzonej mieszaniny nie należy przetrzymywać w zbiorniku opryskiwacza.

Periterra – adiuwant doglebowy

FAQ – często zadawane pytania: